رفع مشکل تداخل IP در ویندوز؛ وقتی دو کامپیوتر یک آدرس دارند

پرونده چهارم مدیر شبکه | تنظیمات را کپی کردی؛ اتصال چرا خراب شد؟

برای رفع مشکل تداخل IP در ویندوز، گاهی کافی است تنظیمات دو کامپیوتر را کنار هم بگذارید. ممکن است کابل‌ها سالم باشند، مودم کار کند و فقط یک عدد تکراری، اتصال را به هم زده باشد.

داستان این پرونده از یک تصمیم قابل‌درک شروع می‌شود: کامپیوتر اول به شبکه وصل است، پس تنظیماتش را روی کامپیوتر دوم هم وارد می‌کنیم. آدرس IP، ماسک شبکه، دروازه و DNS را عیناً می‌نویسیم؛ اما دستگاه دوم درست متصل نمی‌شود یا با اضافه‌شدن آن، ارتباط یکی از دستگاه‌ها دچار مشکل می‌شود.

اشتباه کجاست؟ مگر قرار نبود دستگاه‌های یک شبکه تنظیمات مشابه داشته باشند؟

سرنخ پرونده این است: شبیه‌بودن تنظیمات شبکه، به معنی یکسان‌بودن همه عددها نیست.

در این آموزش، یک IP تکراری را پیدا می‌کنیم، فقط تنظیم دستگاه دوم را اصلاح می‌کنیم و در پایان، اتصال هم‌زمان هر دو دستگاه را بررسی می‌کنیم.

این پرونده یک سناریوی آموزشی برای شبکه کوچک IPv4 است. آدرس‌ها نمونه‌اند و خروجی اجرای واقعی تجهیزات محسوب نمی‌شوند. تمرین را روی دستگاه‌های آزمایشگاهی خودتان انجام دهید؛ تنظیمات کامپیوتر سازمانی را بدون هماهنگی با مدیر شبکه تغییر ندهید.

چالش اول: کدام عدد را نباید کپی می‌کردیم؟

فرض کنید این مقادیر در تنظیمات دستی دو کامپیوتر وارد شده‌اند. هر دو دستگاه با کابل، به همان شبکه محلی متصل‌اند:

قبل از ادامه، فقط به یک سؤال جواب بدهید: کدام ردیف، هویت دو دستگاه را با هم اشتباه گرفته است؟

پاسخ، ردیف آدرس IPv4 است. در این شبکه معمولی، دو کامپیوتر نباید هم‌زمان از آدرس 192.168.10.20 استفاده کنند. یکسان‌بودن ماسک، دروازه و DNS در این مثال طبیعی است؛ یکسان‌بودن IP دو دستگاه، اشکال اصلی است.

جدول بالا، تنظیمات واردشده را نشان می‌دهد. این به معنی آن نیست که ویندوز حتماً اجازه داده هر دو دستگاه آن آدرس را فعال و قابل استفاده نگه دارند؛ ممکن است تکراری‌بودن آدرس را تشخیص دهد و از استفاده عادی آن جلوگیری کند.

تداخل IP چیست؟ با یک مثال ساده

برای این تمرین، آدرس IP را مانند شماره میزهای یک کارگاه در نظر بگیرید. اگر دو میز، شماره یکسان داشته باشند، گفتن «این وسیله را به میز ۲۰ بده» دیگر مقصد را به‌روشنی مشخص نمی‌کند.

در شبکه هم هر دستگاه برای ارتباط به آدرس مناسب نیاز دارد. وقتی دو دستگاه روی یک لینک شبکه تلاش می‌کنند از یک IPv4 یکسان استفاده کنند، ارتباط یکی یا هر دو می‌تواند مختل شود. سازوکار تشخیص تداخل آدرس نیز برای شناسایی همین وضعیت وجود دارد. [۱]

این توضیح درباره شبکه محلی همین پرونده است. دیدن IP خصوصی یکسان روی دو کامپیوتر در دو شبکه کاملاً جدا، به‌تنهایی نشانه تداخل نیست. همچنین یکسان‌بودن IP عمومی خروجی اینترنت اعضای یک خانه، موضوع متفاوتی است.

چه نشانه‌هایی به این پرونده مربوط‌اند؟

در سناریوی IP تکراری، ممکن است یکی از این نشانه‌ها را ببینید:

• دستگاه دوم پس از واردکردن تنظیمات دستی، ارتباط عادی ندارد.
• بعد از اضافه‌شدن یک دستگاه، ارتباط یکی از دو کامپیوتر ناپایدار می‌شود.
• ویندوز یا ابزار بررسی شبکه، درباره تداخل یا آدرس تکراری گزارش می‌دهد.
• با جداکردن دستگاه تازه، ارتباط دستگاه دیگر تغییر می‌کند.

هیچ‌کدام از این نشانه‌ها به‌تنهایی تشخیص قطعی نیستند. مثلاً قطع‌ووصلی می‌تواند علت‌های دیگری داشته باشد. در این پرونده، دلیل اصلیِ بررسی، مشاهده یک آدرس دستی یکسان روی دو دستگاه متصل به همان LAN است.

ندیدن پیام هشدار نیز به معنی نبودن تداخل نیست. قرار نیست برای شروع بررسی، حتماً همان پنجره خطایی را ببینید که در یک آموزش دیگر دیده‌اید.

مشخصات محیط آموزشی؛ چرا راه‌حل ما ساده است؟

در این تمرین، شبکه از قبل آماده است و DHCP سالم دارد. قرار نیست مودم را از ابتدا تنظیم کنیم.

فرض می‌کنیم کامپیوتر اول با تنظیمات صحیح خود کار می‌کند و مسیر اینترنت شبکه نیز برقرار است. برای ایجاد این تمرین، یک IP تکراری را روی شبکه کاری یا شبکه‌ای که دیگران از آن استفاده می‌کنند وارد نکنید.

نکته مهم این است که در این مثال، دو آدرس دستی یکسان ساخته‌ایم؛ مشکل را به اشتباه به DHCP نسبت نمی‌دهیم. DHCP قرار است برای دستگاه دوم، آدرس مناسبی از محدوده مدیریت‌شده خودش اختصاص دهد.

قدم اول: تنظیمات را ببینید؛ فعلاً چیزی را تغییر ندهید

روی هر دو کامپیوتر، پنجره تنظیمات شبکه مربوط به همان اتصال را باز کنید. در ویندوز ۱۱، از Settings وارد بخش Network & internet شوید و اتصال Ethernet مورد استفاده را انتخاب کنید.

روش تخصیص آدرس را بررسی کنید. در سناریوی ما، هر دو دستگاه روی تنظیم دستی یا Manual قرار دارند. آدرس IPv4، ماسک یا طول پیشوند، دروازه و DNS را یادداشت کنید یا از پنجره تنظیمات عکس بگیرید.

اگر دستگاه چند کارت شبکه دارد، Wi-Fi روشن است یا VPN متصل است، دقت کنید تنظیمات کدام اتصال را می‌خوانید. مقایسه Ethernet یک دستگاه با کارت مجازی VPN دستگاه دیگر، نتیجه قابل اتکایی نمی‌دهد.

برای دیدن اطلاعات تکمیلی، می‌توانید Command Prompt را باز کنید و فقط این فرمان را اجرا کنید:

ipconfig /all

این فرمان تنظیمات کامل TCP/IP کارت‌ها را نمایش می‌دهد. اجرای آن به‌خودی‌خود IP را تغییر نمی‌دهد. در مستندات مایکروسافت نیز گزینه /all برای نمایش اطلاعات کامل همه کارت‌ها معرفی شده است. [۲]

در خروجی، بخش مربوط به Ethernet متصل به لابراتوار را پیدا کنید. این موارد برای ما مهم‌اند:

• IPv4 Address: آدرس IPv4 کارت.
• Subnet Mask: ماسک شبکه.
• Default Gateway: دروازه پیش‌فرض.
• DHCP Enabled: فعال یا غیرفعال بودن دریافت آدرس از DHCP.

اگر IP تکراری در خروجی مانند یک آدرس عادی نمایش داده نشد، به تنظیمات دستی واردشده برگردید. وضعیت آدرسی که ویندوز استفاده از آن را رد کرده، ممکن است با وضعیت یک آدرس فعال متفاوت باشد.

هدف قدم اول: بدانیم روی کدام کارت، چه تنظیمی وارد شده است؛ نه اینکه با اجرای چند فرمان، همه تنظیمات را یکجا بازنشانی کنیم.

قدم دوم: شباهت درست را از تکرار اشتباه جدا کنید

اکنون مشخصات همان کارت را روی دو دستگاه کنار هم بگذارید.

در این لابراتوار، این موارد می‌توانند یکسان باشند:

• ماسک شبکه، چون هر دو دستگاه عضو همان زیرشبکه هستند.
• دروازه پیش‌فرض، چون هر دو از همان روتر برای رسیدن به شبکه‌های دیگر استفاده می‌کنند.
• DNS، چون هر دو می‌توانند از همان سرویس نام‌یابی استفاده کنند.

اما آدرس IPv4 هر دستگاه باید متعلق به همان دستگاه باشد. وقتی هر دو کارت متصل به LAN، برای استفاده از 192.168.10.20 تنظیم شده‌اند، یک اشتباه مشخص پیدا کرده‌ایم.

مسئله، «زیاد شبیه‌بودن» تنظیمات نیست؛ کپی‌کردن آدرسی است که باید یکتا باشد.

در این مرحله، نیازی نیست برای آزمایش، DNS عمومی وارد کنید، درایور کارت شبکه را حذف کنید یا فایروال را خاموش کنید. هیچ‌کدام علت مشخصی را که پیدا کرده‌ایم اصلاح نمی‌کنند.

قدم سوم: فقط کامپیوتر دوم را به دریافت خودکار آدرس برگردانید

در شبکه آموزشی ما، کامپیوتر دوم به IP ثابت نیاز ندارد و DHCP سالم نیز در دسترس است. بنابراین به‌جای انتخاب یک عدد تصادفی، اجازه می‌دهیم آدرس از همان سرویس تخصیص شبکه دریافت شود.

مایکروسافت برای دریافت خودکار آدرس، گزینه Automatic (DHCP) را در تنظیمات IP ویندوز ارائه کرده است. استفاده از آن به وجود سرویس DHCP مناسب در شبکه وابسته است. [۳]

روی کامپیوتر دوم این مراحل را انجام دهید:

۱. Settings را باز کنید.

۲. وارد Network & internet شوید.

۳. Ethernet و اتصال مربوط به لابراتوار را انتخاب کنید.

۴. مقابل IP assignment، روی Edit بزنید.

۵. گزینه Automatic (DHCP) را انتخاب کنید.

۶. تنظیم را با Save ذخیره کنید.

در این لابراتوار، DNS نیز باید از منبع صحیح شبکه دریافت شود. وضعیت DNS را بررسی کنید و اگر جداگانه روی حالت دستی باقی مانده است، دریافت خودکار DNS را برای همین اتصال انتخاب کنید. در محیط سازمانی، DNS مناسب ممکن است سرویس داخلی شرکت باشد؛ این مرحله مجوز جایگزین‌کردن آن با DNS عمومی نیست.

هنگام اعمال تنظیم، ممکن است اتصال همین دستگاه برای مدت کوتاهی قطع شود. این تغییر را از پشت خود کامپیوتر آزمایشگاهی انجام دهید؛ تغییر IP از راه دور می‌تواند دسترسی شما به همان دستگاه را قطع کند.

تنظیم کامپیوتر اول را تغییر نمی‌دهیم. هدف این است که همان اشتباه مشخصِ دستگاه دوم را اصلاح کنیم و بعد نتیجه را بسنجیم.

قدم چهارم: بررسی کنید دستگاه دوم چه آدرسی گرفته است

بعد از ذخیره تنظیم، مشخصات اتصال را دوباره ببینید. در صورت استفاده از خط فرمان، ipconfig /all را دوباره اجرا کنید.

در محیط تعریف‌شده برای این تمرین، انتظار داریم:

• دریافت آدرس از DHCP برای کارت مرتبط فعال باشد.
• کامپیوتر دوم یک آدرس معتبر از محدوده 192.168.10.100 تا 192.168.10.150 گرفته باشد.
• این آدرس با 192.168.10.20 کامپیوتر اول متفاوت باشد.
• ماسک، دروازه و DNS با طراحی لابراتوار مطابقت داشته باشند.

برای نمونه، نتیجه می‌تواند چنین باشد:

آدرس 192.168.10.101 فقط مثال است. قرار نیست حتماً همین عدد دریافت شود یا آن را دوباره به‌صورت دستی وارد کنید. ملاک، دریافت آدرس معتبر و غیرتکراری از سرویس درست است.

اگر دستگاه آدرسی از محدوده مورد انتظار نگرفت یا دروازه خالی بود، هنوز پایان پرونده را تأیید نکرده‌ایم. در این حالت باید دسترسی به DHCP و اتصال همان کارت بررسی شود؛ انتخاب حالت خودکار، بدون دریافت تنظیم معتبر، کافی نیست.

آزمون پایان پرونده: هر دو کامپیوتر باید هم‌زمان کار کنند

فقط متفاوت‌شدن عددها کافی نیست. اکنون هر دو دستگاه را متصل نگه دارید و ارتباط مورد انتظار را بررسی کنید.

در این لابراتوار، روی هر دو کامپیوتر یک سایت شناخته‌شده را باز و صفحه را تازه‌سازی کنید. اگر یک سرویس داخلیِ از قبل سالم و مجاز هم دارید، دسترسی به آن را با روش معمول خودش بررسی کنید.

اگر قرار بود فایلی بین دو دستگاه منتقل شود، همان انتقال مجاز را دوباره امتحان کنید. صرفاً برای پایان این تمرین، اشتراک فایل جدید نسازید یا تنظیمات فایروال را گسترش ندهید.

در نهایت، کامپیوتر دوم را یک بار از طریق رابط کاربری از شبکه جدا و دوباره متصل کنید؛ سپس تنظیمات و آزمون را تکرار کنید. پس از اتصال مجدد، ممکن است همان آدرس DHCP قبلی را بگیرد یا آدرس دیگری دریافت کند؛ شرط موفقیت، تغییرکردن آدرس در هر بار اتصال نیست.

معیار حل مشکل: دو دستگاه آدرس مناسب و غیرتکراری داشته باشند، هم‌زمان ارتباط مورد انتظار را برقرار کنند و مشکل قبلی در آزمون دوباره تکرار نشود.

بازشدن یک صفحه اینترنت، به‌تنهایی سلامت همه سرویس‌های شبکه را ثابت نمی‌کند؛ اما برای مسئله محدود این پرونده، بخشی از آزمون نتیجه است.

اگر هنوز مشکل داریم، کدام مسیر را ادامه بدهیم؟

اگر IP تکراری اصلاح شده اما ارتباط برقرار نیست، به همان نشانه جدید توجه کنید. لازم نیست دوباره همه تنظیمات را تغییر دهید.

این جدول برای تعیین قدم بعدی است. هر قطع‌ووصلی، تداخل IP نیست و هر مشکل اینترنتی نیز با تغییر آدرس حل نمی‌شود.

چرا آخر IP را شانسی عوض نکردیم؟

ممکن است پیشنهاد شود آدرس دستگاه دوم را از 192.168.10.20 به 192.168.10.21 تغییر دهیم. اما از کجا می‌دانیم این آدرس آزاد است یا برای دستگاه دیگری کنار گذاشته نشده است؟

تغییر یک رقم، بدون شناخت طرح شبکه، می‌تواند همان مشکل را با دستگاه دیگری تکرار کند. پاسخ نگرفتن از Ping نیز به‌تنهایی ثابت نمی‌کند آدرس آزاد است؛ دستگاه مقابل ممکن است خاموش باشد یا به آن آزمون پاسخ ندهد.

در این پرونده، DHCP سالم و مناسب داریم و دستگاه دوم هم به آدرس ثابت نیاز ندارد. دریافت خودکار، انتخاب متناسب با همین شرایط است.

اگر دستگاهی طبق طراحی به IP ثابت نیاز دارد، آدرس آن باید با برنامه آدرس‌دهی و محدوده DHCP هماهنگ باشد. رزرو DHCP یا تخصیص دستی مدیریت‌شده می‌تواند بخشی از آن طراحی باشد. این تصمیم را نمی‌توان با انتخاب تصادفی یک عدد جایگزین کرد.

سه کار که علت اصلی را پنهان می‌کنند

خاموش‌کردن دستگاه دوم: ممکن است با نبودن یکی از دو دستگاه، نشانه مشکل کمتر شود؛ اما آدرس تکراری همچنان در تنظیمات باقی مانده و با اتصال دوباره می‌تواند دردسر ایجاد کند.

ری‌استارت مکرر مودم: راه‌اندازی دوباره مودم، تنظیم دستی تکراری روی دو کامپیوتر را به دو آدرس درست تبدیل نمی‌کند. ابتدا همان تنظیمی را اصلاح کنید که اشتباه‌بودنش مشخص شده است.

بازنشانی کامل شبکه قبل از ثبت تنظیمات: وقتی مشکل مشخصی پیدا کرده‌ایم، تغییر گسترده لازم نیست. ابتدا اطلاعات فعلی را نگه دارید و فقط تنظیم مرتبط را اصلاح کنید تا اثر تغییر روشن بماند.

چک‌لیست کوتاه رفع مشکل تداخل IP در ویندوز

• هر دو دستگاه واقعاً به همان LAN متصل‌اند.
• تنظیمات کارت مرتبط، نه یک کارت مجازی یا اتصال دیگر، مقایسه شده است.
• آدرس دستی تکراری شناسایی شده است.
• قبل از تغییر، وضعیت قبلی ثبت شده است.
• فقط دستگاهی که تنظیم نادرست دارد اصلاح شده است.
• در این سناریو، DHCP سالم در دسترس بوده و آدرس معتبر دریافت شده است.
• آدرس دو دستگاه متفاوت و تنظیمات با طرح شبکه سازگار است.
• ارتباط هم‌زمان هر دو دستگاه و آزمون پس از اتصال مجدد بررسی شده است.

پرسش‌های متداول

آیا یکسان‌بودن Default Gateway دو کامپیوتر اشتباه است؟

خیر. در شبکه این پرونده، هر دو کامپیوتر از همان روتر استفاده می‌کنند و دروازه آن‌ها یکسان است. آدرسی که نباید روی دو دستگاه تکرار شود، IPv4 خود آن‌ها در همان شبکه است.

آیا DNS دو دستگاه باید متفاوت باشد؟

خیر. چند دستگاه می‌توانند از یک DNS مناسب استفاده کنند. متفاوت‌کردن DNS، راه‌حل IP تکراری نیست.

آیا تداخل IP همیشه اینترنت کامپیوتر اول را قطع می‌کند؟

خیر. رفتار می‌تواند متفاوت باشد؛ ممکن است دستگاه دوم نتواند از آدرس استفاده کند، یکی از دستگاه‌ها اختلال داشته باشد یا ارتباط ناپایدار شود. تشخیص را بر اساس تنظیمات و شواهد انجام دهید، نه انتظار یک نشانه ثابت.

آیا با فعال‌کردن DHCP حتماً مشکل حل می‌شود؟

در سناریوی این مقاله، DHCP از قبل سالم و در دسترس است و دستگاه دوم نیازی به IP ثابت ندارد. در شبکه‌ای بدون DHCP مناسب، انتخاب دریافت خودکار به‌تنهایی کافی نیست. پس از تغییر باید دریافت تنظیم معتبر را تأیید کنید.

اگر هر دو کامپیوتر روی دریافت خودکار باشند چه کنیم؟

این وضعیت با اشتباه طراحی‌شده در پرونده ما متفاوت است. تنظیمات واقعی کارت‌ها، دستگاه‌های دارای IP دستی و هماهنگی محدوده تخصیص آدرس باید بررسی شوند. خودکاربودن دو دستگاه، جای بررسی کل طرح آدرس‌دهی را نمی‌گیرد.

آیا برای رفع تداخل IP باید IP عمومی اینترنت را عوض کنیم؟

خیر. در این پرونده، مشکل مربوط به آدرس خصوصی دو دستگاه داخل همان شبکه است. تغییر IP عمومی اتصال، آدرس دستی تکراری واردشده در ویندوز را اصلاح نمی‌کند.

نتیجه پرونده: همه تنظیمات را از روی دستگاه سالم کپی نکنید

در این سناریو، کامپیوتر دوم با هدف درست وصل‌شدن به شبکه تنظیم شده بود؛ اما همراه با تنظیمات مشترک، آدرس اختصاصی کامپیوتر اول را هم گرفته بود.

با مقایسه دو پنجره، IP تکراری را پیدا کردیم. سپس در شبکه دارای DHCP سالم، دریافت آدرس دستگاه دوم را خودکار کردیم و نتیجه را با آدرس معتبر و ارتباط هم‌زمان هر دو دستگاه سنجیدیم.

درس این پرونده: دستگاه سالم می‌تواند برای فهمیدن تنظیمات مشترک راهنما باشد؛ اما آدرس اختصاصی‌اش، الگوی کپی‌کردن برای دستگاه بعدی نیست.

قدم بعدی برای یادگیری

حالا می‌توانید در یک پنجره تنظیمات شبکه، IP دستگاه، ماسک، دروازه و DNS را از هم جدا کنید. قدم بعدی این است که بدانید درست‌بودن اتصال عمومی، همیشه برای کارکرد سرویس‌های داخلی کافی نیست.

در پرونده رفع مشکل Join نشدن به دامین؛ بررسی DNS و پیدا نشدن Domain Controller، می‌بینید چگونه یک دستگاه می‌تواند اینترنت داشته باشد، اما دامین داخلی را پیدا نکند.

دیگر سناریوهای آموزشی را نیز در پرونده‌های عیب‌یابی مدیر شبکه ببینید.

منابع فنی