فایروال لینوکس؛ iptables، nftables و ufw را یکجا یاد بگیرید
ساعت یازده شب است. یک دستور روی سرور میزنید تا «همهچیز بهجز ضروریها» بسته شود، Enter را میزنید و صفحهی SSH همانجا یخ میزند. سرور سالم است؛ فقط شما را هم بیرون گذاشته است. فایروال لینوکس همینقدر قدرتمند است و همینقدر بیرحم. این راهنما نشان میدهد زیر کاپوت چه خبر است، فرق iptables و nftables و ufw چیست، چطور پورت باز کنید و قانونها را دائمی کنید، و از همه مهمتر، چطور هیچوقت پشت در سرور خودتان نمانید.
پاسخ کوتاه: کدام ابزار برای شما؟
| سرور اوبونتو با چند پورت ساده | ufw؛ چند دستور خوانا و کمترین احتمال اشتباه. |
| سرور RHEL، Rocky یا AlmaLinux | firewalld؛ ابزار پیشفرض همین توزیعهاست. |
| قانونهای پیچیده، NAT یا روتر لینوکسی | nftables؛ جانشین رسمی iptables با زبانی یکدست. |
| اسکریپت یا راهنمای قدیمی با iptables | iptables؛ هنوز کار میکند، ولی در بیشتر توزیعها روی nftables سوار است. |
فایروال لینوکس چیست؛ یک موتور، چند فرمان
فایروال لینوکس در اصل یک برنامه نیست؛ بخشی از خود هسته است به نام Netfilter. هر بستهای که به سرور میرسد، از آن رد میشود یا از آن بیرون میرود، از چند ایستگاه Netfilter میگذرد و در هر ایستگاه قانونها تصمیم میگیرند: بگذار برود، بیصدا دور بینداز، یا با پیام خطا رد کن.
iptables، nftables، ufw و firewalld فقط فرمانهای همین موتورند. این نکته جواب نیمی از سردرگمیهاست: وقتی با ufw پورتی باز میکنید، در واقع قانونی در Netfilter نوشته میشود که با iptables یا nftables هم دیده میشود. اگر تازه مسیر لینوکس را شروع کردهاید، جای فایروال را در نقشهی راه متخصص لینوکس ببینید.
iptables چیست
iptables قدیمیترین و شناختهشدهترین فرمان این موتور است. منطقش سه لایه دارد:
- جدول (table): نوع کار. filter برای اجازه و منع، nat برای ترجمهی آدرس و پورت.
- زنجیره (chain): مسیر بسته. INPUT برای بستههایی که به خود سرور میآیند، OUTPUT برای بستههایی که از سرور بیرون میروند، FORWARD برای بستههایی که فقط از سرور رد میشوند (وقتی سرور نقش روتر دارد).
- هدف (target): تصمیم. ACCEPT اجازه میدهد، DROP بیصدا دور میاندازد، REJECT رد میکند و به فرستنده خبر میدهد.
قانونها از بالا به پایین خوانده میشوند و اولین قانونی که بخورد برنده است. بیشتر خطاهای فایروال از همین قاعدهی ساده میآید: یک DROP کلی بالاتر از ACCEPT شما.
nftables چیست
nftables از سال ۲۰۱۴ وارد هسته شد تا جای iptables را بگیرد. بهجای چند ابزار جدا (iptables، ip6tables، arptables، ebtables) یک ابزار دارد (nft) و یک زبان. IPv4 و IPv6 را میشود در یک جدول نوشت (خانوادهی inet)، کل مجموعهی قانونها یکجا و بدون لحظهی بیدفاعی جایگزین میشود، و برای فهرستهای بلند IP «مجموعه» (set) دارد که سریعتر از دهها قانون جداست.
تفاوت iptables و nftables
| ابزار | iptables: چهار ابزار جدا برای IPv4، IPv6، ARP و پل. nftables: یک ابزار، nft. |
| IPv4 و IPv6 | iptables: قانونهای جدا با iptables و ip6tables. nftables: یک جدول مشترک (inet). |
| اعمال تغییر | iptables: قانونبهقانون. nftables: یکجا و اتمی. |
| فهرست بلند IP | iptables: قانونهای متعدد یا ابزار جانبی ipset. nftables: set داخلی. |
| فایل پیکربندی | iptables: خروجی iptables-save. nftables: فایل خوانای /etc/nftables.conf. |
| وضعیت | iptables: نگهداری برای سازگاری. nftables: پیشفرض در دبیان ۱۰ به بعد و RHEL 8 به بعد. |
نکتهای که کمتر گفته میشود: iptables شما احتمالاً همین الان nftables است
در توزیعهای جدید، دستور iptables معمولاً نسخهی سازگاری به نام iptables-nft است. ظاهر و دستورها همان iptables است، ولی قانونها در nftables نوشته میشوند. یک دستور کافی است تا بفهمید:
iptables -V
اگر در خروجی (nf_tables) دیدید، با iptables-nft کار میکنید و قانونهایتان در nft list ruleset هم دیده میشود. اگر (legacy) دیدید، نسخهی قدیمی است. دو چیز را هیچوقت همزمان به کار نبرید: iptables-legacy و nftables. هر کدام قانونهای دیگری را نمیبیند و نتیجه فایروالی است که هیچکس نمیداند دقیقاً چه میکند.
برای مهاجرت هم لازم نیست از صفر بنویسید: iptables-translate هر دستور iptables را به معادل nft تبدیل میکند.
پیش از اولین دستور: چطور پشت SSH قفل نشویم
این بخش را قبل از بقیه بخوانید. سه عادت، سرور را از آن شب ساعت یازده نجات میدهد:
- اول SSH را باز کنید، بعد بقیه را ببندید. ترتیب مهم است، چون اولین قانونی که بخورد برنده است.
- با تایمر برگشت کار کنید. iptables-apply قانونهای جدید را اعمال میکند و اگر در زمان تعیینشده تأیید نکنید، خودش به حالت قبل برمیگردد:
iptables-apply -t 60 /etc/iptables/rules.v4
برای nftables هم میشود پیش از اعمال، یک برگشت زماندار گذاشت و اگر همهچیز درست بود، آن را لغو کرد:
cp /etc/nftables.conf /root/nftables.good (sleep 120 && nft -f /root/nftables.good) & nft -f /etc/nftables.conf
- راه دوم ورود داشته باشید. کنسول پنل دیتاسنتر یا KVM. چه سرور مجازی داخل ایران داشته باشید چه خارج، قبل از تغییر فایروال مطمئن شوید کنسول وب کار میکند.
آزمایشگاه: یک سرور وب، یک سیاست، سه روش
سیاست ما برای یک سرور وب اوبونتو یا دبیان ساده است:
- SSH فقط از IP دفتر (در مثالها 203.0.113.10)
- HTTP و HTTPS برای همه
- بقیهی ورودیها بسته
هر سه روش زیر همین را میسازند. فقط یکی را انتخاب کنید.
روش ۱: ufw (سادهترین)
ufw default deny incoming ufw default allow outgoing ufw allow from 203.0.113.10 to any port 22 proto tcp ufw allow 80,443/tcp ufw enable ufw status numbered
ufw قانونهای IPv4 و IPv6 را با هم میسازد و بعد از ریستارت خودش برمیگردد.
روش ۲: iptables و ذخیرهی دائمی
iptables -A INPUT -i lo -j ACCEPT iptables -A INPUT -m conntrack --ctstate ESTABLISHED,RELATED -j ACCEPT iptables -A INPUT -p tcp -s 203.0.113.10 --dport 22 -j ACCEPT iptables -A INPUT -p tcp -m multiport --dports 80,443 -j ACCEPT iptables -P INPUT DROP
دو خط اول را جا نیندازید. بدون خط اول، سرویسهایی که با خود سرور حرف میزنند از کار میافتند. بدون خط دوم، پاسخ درخواستهایی که سرور خودش فرستاده هم بسته میشود.
قانونهای iptables بعد از ریستارت پاک میشوند. برای دائمی کردن در دبیان و اوبونتو:
apt install iptables-persistent netfilter-persistent save
قانونها در /etc/iptables/rules.v4 و rules.v6 ذخیره میشوند.
روش ۳: nftables (روش امروز)
محتوای فایل /etc/nftables.conf:
#!/usr/sbin/nft -f
flush ruleset
table inet filter {
chain input {
type filter hook input priority 0; policy drop;
iif lo accept
ct state established,related accept
ip saddr 203.0.113.10 tcp dport 22 accept
tcp dport { 80, 443 } accept
}
}
بعد:
nft -c -f /etc/nftables.conf systemctl enable --now nftables
خط اول (nft -c) فایل را فقط بررسی میکند و اعمال نمیکند. اول همین را بزنید.
باز کردن پورت در لینوکس و کارهای روزمره
| باز کردن پورت 8080 | ufw allow 8080/tcp iptables -I INPUT -p tcp –dport 8080 -j ACCEPT nft add rule inet filter input tcp dport 8080 accept |
| دیدن قانونها با شماره | ufw status numbered iptables -L INPUT -n –line-numbers nft -a list ruleset |
| حذف یک قانون | ufw delete 3 iptables -D INPUT 3 nft delete rule inet filter input handle 7 |
| ذخیرهی دائمی | ufw: خودکار. iptables: netfilter-persistent save. nftables: نوشتن در /etc/nftables.conf. |
در هر خانه به ترتیب ufw، iptables و nftables آمده است. دقت کنید: در iptables، -A قانون را به ته فهرست اضافه میکند و -I به اول آن. اگر آخر فهرست یک DROP کلی دارید، پورتی که با -A باز کنید هیچوقت باز نمیشود.
سه سوراخی که در سرورهای واقعی میبینیم
۱. Docker از روی ufw رد میشود
پورتی که با -p برای کانتینر منتشر میکنید، پیش از رسیدن به قانونهای ufw مسیرش عوض میشود. یعنی ufw deny 8080 جلوی کانتینری را که روی 8080 منتشر شده نمیگیرد. این را مستندات خود Docker صریح نوشته است. راه درست: پورت را فقط روی 127.0.0.1 منتشر کنید و پشت یک reverse proxy بگذارید، یا قانون محدودکننده را در زنجیرهی DOCKER-USER بنویسید.
۲. IPv6 فراموششده
سرور شما IPv6 دارد، ولی قانونها فقط با iptables نوشته شدهاند. نتیجه: همهچیز روی IPv4 بسته است و روی IPv6 باز. یا ip6tables را هم بنویسید، یا از nftables با خانوادهی inet استفاده کنید که هر دو را یکجا میگیرد.
۳. DROP یا REJECT؟
DROP مهاجم را منتظر میگذارد، ولی برای سرویسهای داخلی خودتان عیبیابی را سخت میکند، چون برنامه تا پایان زمان انتظار گیر میکند. قاعدهی عملی: برای اینترنت DROP، برای شبکهی داخلی REJECT. باقی سختسازی سرور را در دورهی امن کردن لینوکس کار کردهایم.
پرسشهای رایج
iptables منسوخ شده است؟
ufw و iptables را با هم استفاده کنم؟
چطور بفهمم فایروالی روشن است؟
بعد از ریستارت قانونهایم پاک شد؛ چرا؟
فایروال لینوکس جای فایروال سختافزاری را میگیرد؟
جمعبندی: فایروال لینوکس را با یک ابزار و یک عادت شروع کنید
پشت همهی این نامها یک موتور است: Netfilter در هسته. برای سرور ساده ufw، برای قانونهای جدی nftables، و iptables فقط وقتی اسکریپت قدیمی دارید. قبل از هر تغییر SSH را باز کنید و تایمر برگشت بگذارید، و IPv6 و Docker را از قلم نیندازید. از قانونهای پایه تا NAT، روتر لینوکسی و دفاع در برابر حمله را در دورهی تصویری آموزش فایروال لینوکسی IPTables قدمبهقدم کار میکنیم.
دیدگاهتان را بنویسید