DHCP و DNS در ویندوز سرور؛ مسئول پذیرش و مسئول دفترچهی تلفن شبکه
در هر شبکهی ویندوزی دو سرویس هستند که کسی به آنها فکر نمیکند تا روزی که خراب شوند: DHCP که به هر دستگاه آدرس میدهد، و DNS که اسمها را به آدرس تبدیل میکند. وقتی DHCP بخوابد، دستگاهها آدرس 169.254 میگیرند و هیچجا را نمیبینند؛ وقتی DNS بخوابد، اینترنت هست ولی هیچ سایتی باز نمیشود و هیچ کامپیوتری به دامین وصل نمیشود. این صفحه قبلاً معرفی آموزش DHCP در ویندوز سرور 2008 R2 بود و حالا جای دو مقالهی دیگر را هم گرفته است: سناریوهای عملی DHCP و پیکربندی DNS Server. هر دو سرویس را مثل دو کارمند یک ساختمان اداری معرفی میکنیم: مسئول پذیرش و مسئول دفترچهی تلفن.
DHCP: مسئول پذیرش
هر کامپیوتری که وارد شبکه میشود، اول سراغ پذیرش میرود و چهار جمله رد و بدل میشود که به آن DORA میگویند:
- Discover: کامپیوتر فریاد میزند: «کسی اینجا آدرس میدهد؟»
- Offer: سرور DHCP جواب میدهد: «این آدرس را بگیر.»
- Request: کامپیوتر: «همان را برمیدارم.»
- Acknowledge: سرور: «ثبت شد؛ تا فلان مدت مال توست.» (همان مدت اجاره یا Lease)
همراه آدرس، پذیرش چند چیز دیگر هم تحویل میدهد که به آنها Option میگویند: درگاه خروج (Router، گزینهی 003)، آدرس سرورهای DNS (گزینهی 006) و اسم دامین (گزینهی 015).
ابزار پذیرش: محدوده، رزرو و استثنا
| Scope (محدوده) | بازهی آدرسهایی که سرور میتواند بدهد؛ برای هر شبکه یا VLAN یک محدوده. |
| Exclusion (استثنا) | آدرسهایی از داخل محدوده که نباید داده شوند؛ مثلاً آدرس سرورها و پرینترهایی که آدرس ثابت دستی دارند. |
| Reservation (رزرو) | یک آدرس همیشگی برای یک دستگاه مشخص، بر اساس آدرس MAC آن؛ برای پرینتر و دوربین بهتر از آدرس دستی است، چون مدیریتش یکجاست. |
| Authorization | در دامین، سرور DHCP ویندوزی تا در Active Directory مجاز نشود آدرس نمیدهد؛ جلوی سرور DHCP خودسر را میگیرد. |
| Failover | از ویندوز سرور ۲۰۱۲ به بعد، دو سرور DHCP اطلاعات اجارهها را با هم هماهنگ میکنند تا با خاموش شدن یکی، پذیرش تعطیل نشود. در ۲۰۰۸ R2 این قابلیت نبود و از تقسیم محدوده (قاعدهی ۸۰/۲۰) استفاده میشد. |
| Relay (IP Helper) | فریاد Discover از روتر رد نمیشود. اگر سرور DHCP در شبکهی دیگری است، روتر یا سوییچ لایهی ۳ باید درخواست را به آن برساند. |
DNS: مسئول دفترچهی تلفن
کامپیوترها با آدرس IP حرف میزنند، آدمها با اسم. DNS دفترچهای است که اسم را به آدرس تبدیل میکند. در شبکهی ویندوزی کار DNS خیلی بیشتر از باز کردن سایتهاست: کامپیوترها برای پیدا کردن کنترلر دامین هم از DNS میپرسند؛ اینکه این سفر چطور انجام میشود را در دامین ویندوز از درون گفتهایم.
| A و AAAA | اسم → آدرس IPv4 و IPv6. |
| CNAME | یک اسم مستعار برای اسم دیگر؛ مثلاً intranet به اسم واقعی سرور وب. |
| PTR | برعکس: آدرس → اسم؛ در ناحیهی Reverse. |
| MX | سرور ایمیل دامین. |
| SRV | «سرویس فلان کجاست؟»؛ همان رکوردی که کامپیوترها با آن کنترلر دامین را پیدا میکنند. |
تنظیماتی که در DNS سرور فرق میسازند
- ناحیهی یکپارچه با AD: روی کنترلرهای دامین، ناحیهها را Active Directory-Integrated بسازید تا خودکار بین همهی کنترلرها همگام شوند و بهروزرسانی امن داشته باشند.
- Forwarder: اسمهایی که DNS داخلی بلد نیست (سایتهای اینترنت) را به DNS سرویسدهنده یا یک DNS عمومی معتبر بفرستید. Conditional Forwarder برای دامین شرکت همکار یا شعبهای که DNS جدا دارد.
- Scavenging: پاکسازی خودکار رکوردهای کهنهی دستگاههایی که دیگر نیستند؛ بدون آن، دفترچه پر از شمارههای قطعشده میشود.
- کلاینتها فقط DNS داخلی: کامپیوترهای عضو دامین نباید DNS اینترنت (مثل 8.8.8.8) را مستقیم داشته باشند؛ وگرنه دامین را پیدا نمیکنند.
دو سرویس، یک تیم
این دو با هم کار میکنند: DHCP آدرس میدهد و میتواند رکورد کامپیوتر را در DNS هم ثبت یا بهروز کند، تا وقتی آدرس دستگاهی عوض شد، دفترچهی تلفن قدیمی نماند.
Install-WindowsFeature DHCP, DNS -IncludeManagementTools Add-DhcpServerInDC -DnsName "dc01.corp.example.com" Add-DhcpServerv4Scope -Name "Office" -StartRange 192.168.10.100 -EndRange 192.168.10.200 -SubnetMask 255.255.255.0 Set-DhcpServerv4OptionValue -ScopeId 192.168.10.0 -Router 192.168.10.1 -DnsServer 192.168.10.10 -DnsDomain "corp.example.com" Add-DnsServerForwarder -IPAddress 1.1.1.1 Resolve-DnsName dc01.corp.example.com
وقتی خراب شد: آدرس 169.254 یعنی پذیرش جواب نداده (پروندهی APIPA)؛ اینترنت هست ولی سایت باز نمیشود یعنی دفترچه مشکل دارد (پروندهی DNS)؛ کامپیوتر به دامین نمیپیوندد معمولاً یعنی DNS کلاینت اشتباه است (پروندهی Join نشدن به دامین)؛ و دو دستگاه با یک آدرس یعنی کسی آدرس دستی داخل محدوده گذاشته (پروندهی تداخل IP).
سه سناریوی کلاسیک (همان سناریوهای دورهی قدیمی، به زبان امروز)
- شبکهی جدید با دو VLAN: یک محدوده برای هر VLAN، IP Helper روی سوییچ لایهی ۳، و گزینهی Router متفاوت برای هر محدوده.
- سرور DHCP دوم برای تحمل خطا: Failover در حالت Load Balance (هر دو سرور با هم کار میکنند) یا Hot Standby (دومی فقط وقتی اولی خاموش است).
- شعبهی جدید با دامین جدا: Conditional Forwarder در هر دو طرف تا هر کدام اسمهای دیگری را پیدا کند.
آدرس، ماسک و Gateway را اگر هنوز با مثال ساده ندیدهاید، از شهر IP شروع کنید.
پرسشهای رایج
DHCP را روی مودم بگذارم یا روی ویندوز سرور؟
چرا رکورد DNS یک کامپیوتر آدرس قدیمیاش را نشان میدهد؟
مدت اجاره (Lease) را چقدر بگذارم؟
پذیرش و دفترچهی تلفن را حرفهای راه بیندازید
DHCP با محدوده، رزرو، گزینهها و Failover به همه آدرس درست میدهد؛ DNS با ناحیههای یکپارچه، Forwarder و Scavenging اسمها را درست نگه میدارد. پیکربندی شبکه در ویندوز سرور، از DHCP و DNS تا IPAM و VPN، را در دورهی 70-741 ویندوز سرور ۲۰۲۲ یاد بگیرید.
مطالب زیر را حتما مطالعه کنید
کالی لینوکس چیست؟ جعبهابزار قفلساز؛ نصب، ابزارهای اصلی و مسیر یادگیری قانونی
WDS در ۲۰۲۶؛ چه چیزی هنوز کار میکند و جایگزینش چیست؟ (از سناریوهای 70-411 تا Autopilot و Configuration Manager)
نتورک پلاس در یک ثانیه؛ سفر یک درخواست از مرورگر تا گوگل و اینکه هر قدمش کجای +Network است
Skype for Business بعد از ۲۰۲۵؛ صورتجلسهی تصمیم: ارتقا به Subscription Edition، مهاجرت به Teams یا جایگزین
میز عیبیابی ENARSI؛ ۴ تیکت خرابی مسیریابی سیسکو با خروجی دستور و جواب (جانشین CCNP ROUTE)
لینک وایرلس با میکروتیک؛ از برنامهریزی تا عیبیابی، با نگاهی به دورهی MTCWE
4 دیدگاه
به گفتگوی ما بپیوندید و دیدگاه خود را با ما در میان بگذارید.
با سلام و احترام و قدردانی از زحمات شما. متاسفانه قسمت نوزدهم از آموزش DHCPتحت عنوان : درس نوزدهم: معرفی قابلیت DHCP Relay Agent، قابل دانلود نیست. اتفاقا این مبحث یکی از اصلی ترین قسمت های بحث DHCPمی باشد. خواهشمند است راهنمایی فرمایید چگونه می توان این قسمت را دریافت کرد. آیا نیاز به پرداخت هزینه یا مراحل دیگری وجود دارد؟ با سپاس فراوان
باسلام، شما می توانید دوره کامل را از طریق سایت تهیه نمایید.
سلام دوست عزیز لینک ۱۷ با ۱۹ کار نمیکند
سلام وقتون بخیر
چرا فایل های شماره ۱۷ و ۱۹ رو نمیشه دانلود کرد و به یک صفحه دیگه هدایت میشه؟