دامین ویندوز از درون؛ سفر یک ورود از DNS و Kerberos تا Group Policy
ساعت هشت صبح، کارمندی رمزش را وارد میکند و چند ثانیه بعد دسکتاپش بالا میآید، درایو شبکهاش وصل است و پرینتر طبقه سر جایش است. پشت همین چند ثانیه، یک سفر کامل اتفاق میافتد که شبیه پرواز در یک فرودگاه است. این صفحه قبلاً مدل Domain را با جزئیات بیشتر تعریف میکرد. این بار همراه همان کارمند از ورودی فرودگاه تا گیت پرواز میرویم و در هر قدم میبینیم کدام بخش دامین کار میکند و اگر خراب باشد، کجا گیر میکنیم.
قدم ۱: پیدا کردن فرودگاه (DNS)
کامپیوتر اول باید بداند کنترلر دامین (Domain Controller یا DC) کجاست. از DNS میپرسد و DNS با رکوردهای مخصوصی به نام SRV، فهرست کنترلرهای دامین را برمیگرداند؛ ترجیحاً نزدیکترینشان. برای همین است که گفته میشود Active Directory بدون DNS درست، کار نمیکند. کامپیوترهای عضو دامین باید فقط از DNS داخلی دامین استفاده کنند، نه از DNS اپراتور.
قدم ۲: باجهی پذیرش (احراز هویت Kerberos)
کامپیوتر نام کاربری و اثبات رمز را به کنترلر دامین میدهد. کنترلر دامین بررسی میکند و به جای اینکه هر بار رمز را بخواهد، یک کارت پرواز صادر میکند؛ اسمش در Kerberos تیکت TGT است. از اینجا به بعد، کاربر با همین کارت پرواز جابهجا میشود و رمزش دیگر روی شبکه نمیچرخد.
چرا ساعت اینقدر مهم است؟ تیکتهای Kerberos زمان دارند و اگر ساعت کامپیوتر با کنترلر دامین بیشتر از پنج دقیقه (مقدار پیشفرض) اختلاف داشته باشد، ورود رد میشود. کامپیوترهای عضو دامین ساعتشان را خودکار از کنترلر دامین میگیرند؛ کافی است کنترلر دامین اصلی ساعت درستی از یک منبع معتبر بگیرد.
قدم ۳: گیتها (تیکت سرویس)
کاربر حالا میخواهد به فایل سرور برود. با کارت پرواز به باجه برمیگردد و برای همان سرویس یک بلیت مخصوص میگیرد و به فایل سرور نشان میدهد. فایل سرور خودش رمز کاربر را نمیداند و لازم هم نیست بداند؛ به بلیتی اعتماد میکند که کنترلر دامین امضا کرده است. همین اعتماد مرکزی، معنی «یک بار ورود برای همهچیز» است.
قدم ۴: اعلانهای سالن (Group Policy)
همزمان، کامپیوتر و کاربر سیاستهای گروهی (Group Policy) را از کنترلر دامین میخوانند: درایو شبکه، پرینتر، تصویر زمینه، قوانین رمز و تنظیمات امنیتی. این سیاستها هنگام راهاندازی، هنگام ورود و هر چند دقیقه یک بار در پسزمینه دوباره اعمال میشوند. سیاست رمزها را در برگهی بازبینی Password Policy ببینید.
نقشهی فرودگاه: اجزای دامین
| Forest (جنگل) | بزرگترین مرز امنیتی؛ کل فرودگاههای یک سازمان. بیشتر سازمانها فقط یک جنگل دارند. |
| Domain (دامین) | یک فرودگاه: محدودهای با کاربران، کامپیوترها و سیاستهای مشترک. بیشتر سازمانهای کوچک و متوسط فقط یک دامین لازم دارند. |
| OU (واحد سازمانی) | ترمینالهای فرودگاه: پوشههایی برای دستهبندی کاربران و کامپیوترها، مثلاً بر اساس شهر یا بخش، تا سیاستها و اختیارات را جدا بدهید. |
| Site (سایت) | محل فیزیکی، مثلاً دفتر تهران و دفتر شیراز. باعث میشود هر کامپیوتر اول سراغ کنترلر دامین همان شهر برود. |
| Global Catalog | تابلوی اطلاعات پروازها: فهرست خلاصهی همهی اشیای جنگل برای جستجوی سریع. |
| نقشهای FSMO | پنج وظیفهی خاص که هر کدام فقط روی یک کنترلر دامین انجام میشود، مثل مدیریت تغییرات ساختار. باید بدانید روی کدام سرورند. |
اگر برج مراقبت خاموش شود
- با یک کنترلر دامین: کاربرانی که قبلاً روی همان کامپیوتر وارد شدهاند، با اطلاعات ذخیرهشده وارد میشوند، ولی به سرویسهای شبکه نمیرسند و کاربر جدید اصلاً وارد نمیشود. برای همین، دستکم دو کنترلر دامین داشته باشید.
- با دو کنترلر دامین: کامپیوترها خودکار سراغ دومی میروند و بیشتر کاربران چیزی نمیفهمند. کنترلرها تغییرات را دائم با هم همگام میکنند.
- اگر چیزی پاک شد: یک OU یا کاربر اشتباهی پاک شد؟ دفترچهی اورژانسش را در بازیابی Objectهای پاکشده آوردهایم.
اینکه اصلاً کی وقت دامین است، در داستان رشد یک دفتر و مدلهای شبکه آمده است. راهاندازی قدمبهقدم را در نصب Active Directory و راهاندازی دامین و طراحی گروهها و دسترسیها را در قاعدهی AGDLP ببینید.
پرسشهای رایج
نام دامین را چه بگذارم؟
چند کنترلر دامین لازم دارم؟
Microsoft Entra ID همان Active Directory ابری است؟
چند ثانیه، یک سفر کامل
DNS فرودگاه را پیدا میکند، Kerberos کارت پرواز میدهد، تیکت سرویس در گیتها را باز میکند و Group Policy اعلانها را پخش میکند. Active Directory را عمیقتر در دورهی Windows Server 2025 یاد بگیرید.
دیدگاهتان را بنویسید