انواع مدل شبکه؛ از Workgroup تا Domain و ابری، در داستان رشد یک دفتر
این صفحه دو مدل قدیمی شبکه را تعریف میکرد: نظیربهنظیر (Peer-to-Peer یا Workgroup) و مبتنی بر سرور. تعریفها درست بودند، ولی سؤالی که مدیر یک شرکت واقعاً میپرسد این است: شبکهی ما کدام مدل را لازم دارد، و کی باید عوضش کنیم؟ برای جواب، داستان یک دفتر خیالی را دنبال میکنیم که از سه نفر شروع میکند و بزرگ میشود. امروز هم یک گزینهی سوم کنار آن دو مدل نشسته است: مدل ابری.
فصل ۱: سه نفر و یک پرینتر (Workgroup)
دفتر حسابداری کوچکی با سه کامپیوتر، یک پرینتر و یک مودم. هر کامپیوتر کاربران و رمزهای خودش را دارد و یک پوشهی مشترک روی کامپیوتر مدیر است. این همان مدل نظیربهنظیر است: هیچ کامپیوتری رئیس نیست و هر کدام مسئول خودشاناند.
- خوبیها: هزینهی سرور ندارد، راهاندازیاش یک بعدازظهر است، و برای چند نفر کاملاً کافی است.
- بدیها: هر کاربر روی هر کامپیوتر جدا تعریف میشود، بکاپ و امنیت به حوصلهی هر نفر بستگی دارد، و اگر کامپیوتر مدیر خاموش باشد، پوشهی مشترک هم نیست.
فصل ۲: دوازده نفر و اولین دردسرها
دفتر رشد کرده است. نشانههایی که میگویند Workgroup دیگر جواب نمیدهد:
| رمزها | کارمندی رمزش را عوض کرده و حالا به پوشهی مشترک دسترسی ندارد، چون روی آن کامپیوتر رمز قدیمی ثبت است. |
| کارمند رفته | کسی نمیداند حسابش روی کدام کامپیوترها مانده است. |
| تنظیمات | برای عوض کردن یک تنظیم امنیتی، باید پشت دوازده کامپیوتر بنشینید. |
| فایلها | نسخهی درست قرارداد معلوم نیست روی کدام کامپیوتر است. |
معمولاً جایی بین ده تا پانزده کاربر، این دردسرها از هزینهی یک سرور گرانتر میشوند. جزئیات مدیریت کاربران در هر اندازه را در مدیریت کاربران و گروهها در سه اندازه آوردهایم.
فصل ۳: سرور و دامین (مبتنی بر سرور)
یک ویندوز سرور با نقش Active Directory میآید. حالا هر کاربر یک حساب دارد که روی همهی کامپیوترها کار میکند، رمزها با یک سیاست مشترک کنترل میشوند، تنظیمات با Group Policy به همه میرسد و فایلها روی سرور هستند و با بقیهی سرور بکاپ گرفته میشوند. این همان مدل مبتنی بر سرور است، یا به زبان ویندوز، مدل Domain.
- هزینه: سرور، لایسنس ویندوز سرور و لایسنس دسترسی کاربران (CAL)، و کسی که آن را مدیریت کند.
- یک نکتهی حیاتی: وقتی همهچیز به سرور وابسته است، خرابی آن یعنی توقف کل دفتر. کنترلر دامین دوم و بکاپ منظم، جزو هزینهی همین مدلاند.
مراحل راهاندازی دامین در نصب Active Directory و راهاندازی دامین آمده است.
فصل ۴: نیمی از کارمندان دورکار (مدل ابری)
حالا نصف تیم از خانه کار میکند و ایمیل و فایلها در Microsoft 365 است. به جای سرور داخلی، حسابها در Microsoft Entra ID هستند و لپتاپها با Intune مدیریت میشوند؛ از هر جا که اینترنت باشد. بسیاری از سازمانها هم ترکیبی کار میکنند: Active Directory داخلی برای سیستمهای قدیمی و پرینترها، همگام با Entra ID برای سرویسهای ابری.
مقایسه در یک جدول
| Workgroup | تا حدود ۱۰ کاربر، بدون سرور، مدیریت جداجدا روی هر کامپیوتر. |
| Domain | از حدود ۱۰ تا ۱۵ کاربر به بالا، یا هر جا که سیستمها و سرورهای داخلی هست؛ مدیریت متمرکز. |
| ابری | تیمهای دورکار یا کوچک بدون سرور داخلی؛ هزینهی ماهانه به جای خرید سرور. |
| ترکیبی | سازمانی که هم سیستمهای داخلی دارد و هم سرویسهای ابری؛ رایجترین حالت در سازمانهای متوسط و بزرگ. |
جابهجایی از Workgroup به Domain: وقتی کامپیوتری عضو دامین میشود، کاربر با حساب جدید وارد میشود و پروفایل قبلیاش، یعنی دسکتاپ و تنظیمات، خودبهخود منتقل نمیشود. این انتقال را برنامهریزی کنید و قبلش از همهی کامپیوترها بکاپ بگیرید.
معرفی خود مدل Domain و اجزایش را در مدل شبکهای Domain ادامه دهید. اگر شبکه را از پایه شروع میکنید، دورهی نتورک پلاس مفاهیم پایه را میدهد و راهاندازی عملی دامین در دورهی Windows Server 2025 آمده است.
پرسشهای رایج
یک NAS، Workgroup را به شبکهی مبتنی بر سرور تبدیل میکند؟
ویندوز Home میتواند عضو دامین شود؟
اگر همهچیز در Microsoft 365 است، باز هم سرور لازم داریم؟
مدل شبکه را با اندازهی سازمان بزرگ کنید
Workgroup برای چند نفر، دامین وقتی مدیریت جداجدا دردسر شد، ابری برای تیمهای پراکنده و ترکیبی برای بیشتر سازمانهای امروز. راهاندازی و مدیریت دامین را در دورهی Windows Server 2025 یاد بگیرید.
دیدگاهتان را بنویسید