رمزگذاری در ویندوز؛ سه سناریوی دزدی و ابزار درست برای هر کدام (BitLocker، BitLocker To Go و EFS)
کتاب الکترونیکیای که سال ۲۰۱۵ اینجا معرفی شد، رمزگذاری فایلها (EFS) را در ویندوز XP و ۷ آموزش میداد. امروز ویندوز ابزارهای بیشتری دارد، و سؤال درست دیگر این نیست که «چطور فایل را رمز کنم»، بلکه این است: «از چه کسی میخواهم محافظت کنم؟» برای همین، این صفحه با سه سناریوی واقعی شروع میکند و برای هر کدام ابزار مناسب رمزگذاری در ویندوز را نشان میدهد.
سناریو ۱: لپتاپ در تاکسی جا ماند
رمز ورود ویندوز اینجا کمکی نمیکند؛ کافی است کسی هارد را درآورد و به کامپیوتر دیگری وصل کند تا همهی فایلها را بخواند. ابزار درست، رمزگذاری کل دیسک است:
- BitLocker در نسخههای Pro و Enterprise ویندوز، کل درایو را رمز میکند و کلید را در تراشهی TPM کامپیوتر نگه میدارد. دیسک بیرونآوردهشده، بدون آن کلید فقط دادهی نامفهوم است.
- در خیلی از لپتاپهای جدید، حتی در نسخهی Home، قابلیتی به نام Device Encryption شبیه همین کار را انجام میدهد و ممکن است از قبل روشن باشد. در تنظیمات، بخش Privacy and security، وضعیتش را ببینید.
سناریو ۲: فلشمموری حاوی قراردادها گم شد
فلش و هارد اکسترنال، رایجترین راه لو رفتن اطلاعات سازمانها هستند. BitLocker To Go کل فلش را با رمز عبور قفل میکند. در سازمان میشود با Group Policy اجبار کرد که روی هیچ فلشی بدون رمزگذاری نتوان نوشت.
سناریو ۳: همکار کنجکاو روی همان کامپیوتر
وقتی چند نفر از یک کامپیوتر یا یک سرور فایل استفاده میکنند و کامپیوتر روشن است، رمزگذاری دیسک کمکی نمیکند؛ دیسک برای سیستمعامل باز است. اینجا دو لایه به کار میآید:
- مجوزهای NTFS: خط اول دفاع؛ اینکه چه کسی اصلاً اجازهی باز کردن پوشه را دارد.
- EFS: همان قابلیتی که کتاب قدیمی معرفی میکرد. فایل را با گواهی دیجیتال همان کاربر رمز میکند، طوری که حتی مدیری که مجوز را عوض کند، محتوا را نمیبیند. هنوز در ویندوز ۱۱ هست، ولی یک شرط حیاتی دارد که پایینتر آمده است.
جدول تصمیم
| دزدیده شدن کامپیوتر یا دیسک | BitLocker یا Device Encryption |
| گم شدن فلش و هارد اکسترنال | BitLocker To Go |
| دسترسی دیگر کاربران همان سیستم | مجوزهای NTFS، و در صورت نیاز EFS |
| فایلی که با ایمیل یا ابر میفرستید | رمزگذاری خود فایل یا سرویس اشتراکگذاری امن؛ رمزگذاری دیسک بعد از ارسال دیگر از فایل محافظت نمیکند |
مهمترین قانون رمزگذاری: کلید بازیابی. رمزگذاریای که کلیدش گم شود، با پاک شدن اطلاعات فرقی ندارد. کلید بازیابی BitLocker را در جای امنی بیرون از همان کامپیوتر نگه دارید؛ در سازمان، در Active Directory یا Microsoft Entra ID. برای EFS هم گواهی کاربر را بکاپ بگیرید و در دامین یک «عامل بازیابی» (Data Recovery Agent) تعریف کنید؛ وگرنه با خراب شدن پروفایل کاربر یا نصب دوبارهی ویندوز، فایلها برای همیشه قفل میمانند.
برای مدیر شبکه
- با Group Policy یا Intune، BitLocker را روی همهی لپتاپها اجباری کنید و ذخیرهی کلید بازیابی در دامین را هم اجباری کنید.
- قبل از استفاده از EFS در سازمان، عامل بازیابی را تعریف کنید؛ نه بعد از اولین حادثه.
- رمزگذاری را جایگزین بکاپ نکنید. فایل رمزشده هم میتواند پاک شود یا با باجافزار دوباره رمز شود.
- رمز عبور کاربران را هم جدی بگیرید؛ رمزگذاریای که با یک رمز ضعیف باز میشود، محافظت ضعیفی است. برگهی بازبینی Password Policy را ببینید.
معادل امروز مهارتهای ویندوز ۷، از جمله BitLocker، را در مهارتهای ویندوز ۷ و معادل امروزشان بخوانید. اگر میخواهید امنیت اطلاعات را از پایه یاد بگیرید، دورهی سکیوریتی پلاس و مسیر کامل را در نقشه راه متخصص امنیت سایبری ببینید.
پرسشهای رایج
BitLocker کامپیوتر را کند میکند؟
کلید بازیابی BitLocker را گم کردهام. راهی هست؟
EFS را روی ویندوز Home هم میشود استفاده کرد؟
اول تهدید، بعد ابزار
برای دزدی دستگاه BitLocker، برای فلش BitLocker To Go، برای همکار کنجکاو مجوزهای درست و EFS؛ و برای همه، یک کلید بازیابی که جای امنی نگه داشته شده. اگر میخواهید امنیت را اصولی یاد بگیرید، از سکیوریتی پلاس شروع کنید.
دیدگاهتان را بنویسید