نصب ویندوز از طریق شبکه (PXE)؛ چهار مرحله‌ی بوت، خطاهای رایج و سه روش اجرا
کامپیوتری بدون فلش و بدون DVD را روشن می‌کنید، F12 را می‌زنید و چند ثانیه بعد صفحه‌ی نصب ویندوز بالا می‌آید. این صفحه قبلاً فقط نصب نقش WDS را نشان می‌داد. اینجا اول می‌بینیم نصب ویندوز از طریق شبکه پشت صحنه دقیقاً چطور کار می‌کند، چون تقریباً همه‌ی خطاهای بوت شبکه از همین مراحل می‌آیند. بعد سه روش اجرایش را کنار هم می‌گذاریم.
چهار مرحله‌ی بوت از شبکه (PXE)
وقتی کامپیوتر از کارت شبکه بوت می‌شود، این چهار اتفاق پشت سر هم می‌افتد. هر جا یکی از آن‌ها انجام نشود، نصب همان‌جا می‌ایستد:
- درخواست آدرس: کارت شبکه یک درخواست DHCP پخش می‌کند و در آن اعلام می‌کند که یک کلاینت PXE است. مثل هر کامپیوتر دیگری، اول باید IP بگیرد.
- پیدا کردن سرور بوت: سرور DHCP، یا خود سرور WDS، جواب می‌دهد که فایل بوت روی کدام سرور و با چه نامی است.
- دانلود فایل بوت با TFTP: کامپیوتر فایل کوچک راه‌انداز را با پروتکل ساده‌ی TFTP دانلود می‌کند. کامپیوترهای قدیمی BIOS و کامپیوترهای UEFI فایل بوت متفاوتی می‌خواهند.
- بالا آمدن WinPE: فایل راه‌انداز، یک ویندوز کوچک به نام WinPE را از شبکه بار می‌کند. نصب اصلی ویندوز از داخل همین WinPE و از روی پوشه‌ی اشتراکی یا Image سرور انجام می‌شود.
سرور DHCP و WDS روی یک سرور؟ هر دو سرویس می‌خواهند به درخواست‌های DHCP جواب بدهند. در این حالت، در تنظیمات WDS گزینه‌ی گوش ندادن به پورت‌های DHCP را فعال کنید و به WDS بگویید روی همین سرور DHCP هست. اگر سرور DHCP در شبکه‌ی دیگری است، مایکروسافت به جای گزینه‌های 66 و 67 در DHCP، تنظیم IP Helper روی روتر یا سوئیچ لایه‌ی ۳ را توصیه می‌کند.
پیغام خطا را بخوانید، مرحله را پیدا کنید
| PXE-E51: هیچ پاسخ DHCP نرسید | مرحله‌ی ۱. کابل، VLAN یا سرور DHCP را بررسی کنید. اگر کامپیوتر در ویندوز هم IP نمی‌گیرد، ماجرا را در آدرس 169.254 و مشکل DHCP ببینید. |
| PXE-E53: نام فایل بوت دریافت نشد | مرحله‌ی ۲. IP گرفته، ولی کسی نگفته فایل بوت کجاست: WDS پاسخ نمی‌دهد، سرویسش خاموش است، یا IP Helper تنظیم نشده. |
| PXE-E32: TFTP جواب نداد | مرحله‌ی ۳. فایروال سرور یا شبکه، TFTP را بسته است، یا آدرس سرور بوت اشتباه است. |
| کامپیوتر UEFI اصلاً از شبکه بوت نمی‌شود | گزینه‌ی Network Stack یا PXE در تنظیمات UEFI خاموش است، یا سرور فقط فایل بوت BIOS را می‌دهد. با Secure Boot روشن، فایل بوت باید امضای معتبر داشته باشد. |
| WinPE بالا می‌آید ولی دیسک یا شبکه را نمی‌بیند | مرحله‌ی ۴. درایور کارت شبکه یا کنترلر دیسک در Boot Image نیست و باید به آن اضافه شود. |
سه روش، از کوچک به بزرگ
پوشه‌ی اشتراکی و فلش WinPE: برای چند کامپیوتر
بدون هیچ سرور ویژه‌ای: فایل‌های نصب ویندوز را در یک پوشه‌ی اشتراکی می‌گذارید، کامپیوتر را با یک فلش WinPE بوت می‌کنید و نصب را از شبکه اجرا می‌کنید. دستور اول شبکه‌ی WinPE را راه می‌اندازد، دومی پوشه را وصل می‌کند و سومی نصب را با فایل پاسخ شروع می‌کند. نام سرور، پوشه و کاربر را با مقادیر خودتان عوض کنید:
wpeinit net use Z: \\fileserver\win11 /user:CORP\deploy Z:\setup.exe /unattend:Z:\autounattend.xml
فایل پاسخ (autounattend.xml) و کاربردش را در پنج موقعیت نصب ویندوز توضیح داده‌ایم.
WDS: بوت واقعی از شبکه، بدون فلش
همان چهار مرحله‌ی بالا، با یک سرور ویندوز. برای ویندوز ۱۰ و سرورهای قدیمی‌تر هنوز کار می‌کند، ولی مایکروسافت آن را کنار می‌گذارد و نصب ویندوز ۱۱ با boot.wim دیسک نصب در آن مسدود شده است. جدول کامل وضعیتش را در WDS در ۲۰۲۶ ببینید. ساختن Image سفارشی برای این روش در Capture گرفتن از Image آمده است.
Configuration Manager یا Autopilot: برای سازمان
Configuration Manager از همین PXE با Boot Image خودش استفاده می‌کند و نصب ویندوز، درایورها و برنامه‌ها را یکجا انجام می‌دهد. Autopilot اصلاً نصب از شبکه نیست: ویندوز کارخانه‌ای لپ‌تاپ را با تنظیمات سازمان آماده می‌کند.
یاد گرفتن
DHCP، WDS و مفهوم Boot Image و Install Image در دوره‌ی MCSA 70-411 به‌صورت عملی آموزش داده شده‌اند. روش‌های امروزی نصب و مدیریت ویندوز ۱۰ و ۱۱ را در دوره‌ی MCSA Windows 10 و 11 ببینید.
پرسش‌های رایج
نصب از شبکه سریع‌تر از فلش است؟
برای بوت از شبکه حتماً دامین لازم است؟
چرا یک کامپیوتر از شبکه بوت می‌شود و کامپیوتر کناری نه؟
چهار مرحله، یک نصب بی‌دردسر
IP گرفتن، پیدا کردن سرور بوت، دانلود فایل بوت و بالا آمدن WinPE. هر خطایی را به یکی از این چهار مرحله نسبت دهید، نصب از شبکه دیگر معما نیست. نصب و مدیریت ویندوز در سازمان را در دوره‌ی MCSA Windows 10 و 11 یاد بگیرید.
مطالب زیر را حتما مطالعه کنید
دوره های آموزشی هک
دوره های آموزشی MCSA و MCSE
دیدگاهتان را بنویسید