سهشنبه، ساعت ۹:۴۰ صبح. کارمند حسابداری فایلی به اسم «لیست اضافهکار آذر» را باز میکند و اتفاقی نمیافتد؛ دستکم روی صفحهی او. دو هفته بعد، کسی از بیرون سازمان به پوشهی پرداختهای مالی رسیده است و در تمام این مدت هیچ هشداری در مرکز عملیات امنیت جدی گرفته نشده است. خبر خوب این است که آن «کسی» مهاجم واقعی نبود. یک تیم قرمز بود که مدیرعامل با قرارداد و مجوز کتبی آورده بود تا دقیقاً همین را بفهمد. این راهنما میگوید تیم قرمز چیست، چه فرقی با تیم آبی، تیم بنفش و تست نفوذ دارد، یک تمرین واقعینما را روز به روز نشان میدهد و در آخر میگوید از کجا میشود وارد این شغل شد.
تیم قرمز چیست؟
تیم قرمز (Red Team) گروهی از متخصصان امنیت است که با اجازهی رسمی سازمان، مثل یک مهاجم واقعی فکر و رفتار میکند تا بسنجد سازمان در برابر حملهی واقعی چقدر زود میفهمد و چقدر خوب واکنش نشان میدهد. هدف تیم قرمز «هک کردن» نیست. هدفش این است که جای کور دفاع را پیش از مهاجم واقعی پیدا کند. به خود این کار رد تیمینگ (Red Teaming) میگویند.
تعریف رسمی واژهنامهی NIST (به نقل از CNSSI 4009) هم همین را میگوید: گروهی مجاز و سازمانیافته که توان حملهی یک دشمن احتمالی را شبیهسازی میکند. هدفش بهتر شدن امنیت سازمان است. برای این کار نشان میدهد حملهی موفق چه اثری دارد و چه چیزی برای مدافعان واقعاً جواب میدهد.
اسم «قرمز» از بازیهای جنگی ارتش آمده است. در این تمرینها یک طرف نقش دشمن را بازی میکرد تا فرماندهان نقشهی خودشان را در برابر حریف واقعینما بیازمایند. امنیت سایبری همین ایده را قرض گرفت. اگر با واژههایی مثل «مهاجم» و «هکر کلاه سفید» راحت نیستید، فرهنگ لغت هک و هکر را کنار این مقاله باز نگه دارید.
تیم قرمز دقیقاً چه چیزی را میسنجد؟
تست نفوذ معمولاً فناوری را میسنجد. تیم قرمز هر سه ضلع امنیت را با هم میسنجد:
- آدمها: کارمند ایمیل مشکوک را گزارش میکند یا بازش میکند؟
- فرایند: وقتی هشدار روشن میشود، کسی آن را تا آخر دنبال میکند؟
- فناوری: لاگها، فایروال، EDR و SIEM واقعاً چیزی میبینند؟
برای همین، تیم قرمز از هر راهی که مهاجم واقعی ممکن است بیاید وارد میشود، البته فقط از راههایی که در مجوز آمدهاند:
- دیجیتال: سایت و سرویسهای رو به اینترنت، VPN، ایمیل و شبکهی داخلی.
- مهندسی اجتماعی: ایمیل فیشینگ، تماس تلفنی به اسم پشتیبانی IT، پیام در شبکههای اجتماعی.
- فیزیکی: ورود به ساختمان پشت سر کارمندان، وصل کردن یک دستگاه به پریز شبکهی اتاق جلسه، یا بررسی اینکه در اتاق سرور واقعاً قفل است یا نه.
خروجی اصلی یک تمرین تیم قرمز فهرست آسیبپذیری نیست. پاسخ این سؤال است: «اگر امروز یک مهاجم جدی سراغ ما بیاید، کجا و کی متوجه میشویم؟»
تیم قرمز، آبی، بنفش و سفید؛ هر رنگ چه میکند
| تیم قرمز | نقش: شبیهسازی مهاجم با مجوز. چه کسانی: متخصص تست نفوذ و عملیات تهاجمی. خروجی: روایت حمله، جایهای کور و توصیهها. |
| تیم آبی | نقش: دفاع روزانه؛ پایش، تشخیص، پاسخ و سختسازی. چه کسانی: SOC، تیم پاسخ به رخداد و ادمینها. خروجی: هشدار، مهار رخداد و بهبود کنترلها. |
| تیم بنفش | نقش: همکاری قرمز و آبی برای تبدیل یافتهها به تشخیص. چه کسانی: هر دو تیم کنار هم. خروجی: قانون تشخیص تازه و تستشده. |
| تیم سفید | نقش: داور و هماهنگکنندهی تمرین. چه کسانی: مدیر امنیت و چند مدیر مورد اعتماد. خروجی: قوانین درگیری، توقف اضطراری و داوری. |
تیم آبی (Blue Team)، که در جستجوها «بلو تیم» هم نوشته میشود، کسانیاند که هر روز از سازمان دفاع میکنند. NIST آنها را گروهی تعریف میکند که در برابر مهاجمان شبیهسازیشده، یعنی تیم قرمز، از امنیت سامانهها دفاع میکند. در عمل همان SOC، تحلیلگر لاگ و ادمینی است که سرورها را سختسازی میکند. در بیشتر تمرینها تیم آبی از زمان دقیق حمله خبر ندارد، چون قرار است واکنش واقعیاش سنجیده شود.
تیم سفید را کمتر کسی میشناسد، ولی بدون آن تمرین خطرناک است. این تیم قوانین را مینویسد، از تمرین خبر دارد و اگر کار به سرویس حیاتی نزدیک شد، دستور توقف میدهد. وقتی تیم آبی یک رخداد واقعی را با تمرین اشتباه میگیرد، یا برعکس، تیم سفید است که تشخیص میدهد.
تیم بنفش؛ تیم سوم یا یک عادت؟
تیم بنفش (Purple Team) در بیشتر سازمانها تیم جدایی نیست. یک شیوهی کار است: قرمز و آبی کنار هم مینشینند، قرمز یک تکنیک را اجرا میکند و آبی همان لحظه نگاه میکند که چیزی دیده یا نه. اگر ندیده، همانجا قانون تشخیص نوشته و دوباره تست میشود.
فرقش با رد تیم کلاسیک این است: در رد تیم، قرمز پنهان کار میکند تا واکنش واقعی سنجیده شود. در تمرین بنفش هیچ چیز پنهان نیست، چون هدف یاد گرفتن است، نه نمره گرفتن.
بعضی منابع از «چرخ رنگی» هم حرف میزنند: زرد برای سازندگان نرمافزار، سبز و نارنجی برای همکاری سازندگان با تیمهای دفاع و حمله. این مدل برای فهم خوب است، ولی در ساختار واقعی سازمانها کمتر دیده میشود.
رد تیم با تست نفوذ و اسکن آسیبپذیری چه فرقی دارد
بیشترین سردرگمی همینجاست، چون هر سه از ابزارهای مشابه استفاده میکنند. فرقشان در پرسشی است که جواب میدهند:
| اسکن آسیبپذیری | پرسش: چه ضعفهای شناختهشدهای داریم؟ دامنه و مدت: گسترده و خودکار؛ چند ساعت. چه کسی خبر دارد: همه. پنهانکاری ندارد. خروجی: فهرست آسیبپذیری. مناسب برای: همهی سازمانها، بهطور منظم. |
| تست نفوذ | پرسش: از این ضعفها میشود وارد شد؟ دامنه و مدت: مشخص (یک سایت، یک شبکه، یک اپلیکیشن)؛ چند روز تا دو هفته. چه کسی خبر دارد: معمولاً تیم IT. پنهانکاری کم. خروجی: فهرست نفوذهای موفق و راه رفع. مناسب برای: سازمانی که اسکن و وصله را جدی گرفته. |
| رد تیم | پرسش: اگر مهاجم واقعی بیاید، کی میفهمیم و چه میکنیم؟ دامنه و مدت: یک هدف کسبوکاری، از هر مسیر مجاز؛ چند هفته تا چند ماه. چه کسی خبر دارد: فقط تیم سفید. پنهانکاری اصل کار است. خروجی: روایت حمله و جایهای کور تشخیص و پاسخ. مناسب برای: سازمانی که SOC یا دستکم پایش لاگ دارد. |
یک جمله برای به خاطر سپردن: تست نفوذ میپرسد «چند در باز است؟». رد تیم میپرسد «اگر کسی از یکی از درها بیاید، نگهبان کی بیدار میشود؟» دورههای این مرحله را در دورههای تست نفوذ ببینید.
یک تمرین تیم قرمز از نزدیک؛ ۱۹ روز در یک سازمان
نکتهای که رقبا نمیگویند: سناریوی زیر ساختگی است، ولی از الگوی تمرینهای واقعی ساخته شده است. شرکت پخش البرز ۳۰۰ کارمند، یک دامنهی Active Directory، فیلتر ایمیل و یک SOC کوچک دارد که لاگها را در SIEM جمع میکند.
- هدف تمرین (پرچم): دسترسی به پوشهی پرداختهای مالی روی سرور فایل.
- ممنوعهها: هیچ سرویسی از کار نیفتد، هیچ دادهی واقعی بیرون نرود و به سامانهی فروش دست زده نشود.
- تیم سفید: مدیر امنیت و معاون مالی. تیم آبی از تمرین خبر ندارد.
| روز ۱ تا ۳ شناسایی |
تیم قرمز: جمع کردن اطلاعات عمومی؛ الگوی ایمیل، نام کارمندان مالی، نرمافزارهای سازمان از آگهیهای استخدام. تیم آبی: هیچ؛ این کار بیرون از شبکهی سازمان است. |
| روز ۴ دسترسی اولیه (T1566) |
تیم قرمز: ایمیل هدفمند با پیوست به ۱۲ نفر؛ ۲ نفر بازش کردند. تیم آبی: فیلتر ایمیل یک مورد را گرفت. تحلیلگر هشدار را «کاذب» بست. |
| روز ۵ تا ۸ فرمان و کنترل |
تیم قرمز: ارتباط کنترل از راه دور، پنهان در ترافیک عادی HTTPS. تیم آبی: هیچ. |
| روز ۹ تا ۱۲ کشف و Kerberoasting (T1558.003) |
تیم قرمز: شناسایی دامنه و پیدا کردن یک حساب سرویس با رمز قدیمی. تیم آبی: رویدادهای 4769 در لاگ بود، ولی هیچ قانون هشداری برایشان نبود. |
| روز ۱۳ تا ۱۷ حرکت جانبی (T1078) |
تیم قرمز: ورود به سرور فایل با همان حساب سرویس. تیم آبی: ورود موفق با حساب معتبر؛ عادی به نظر رسید. |
| روز ۱۸ جمعآوری |
تیم قرمز: رسیدن به پوشهی هدف و گذاشتن یک فایل «پرچم» بیخطر. تیم آبی: هیچ. |
| روز ۱۹ آزمون آستانه |
تیم قرمز: با اجازهی تیم سفید، عمداً پرسروصدا کار کردند. تیم آبی: SOC در ۴۰ دقیقه گرفت و حساب را قفل کرد. |
شناسههای داخل پرانتز، تکنیکهای MITRE ATT&CK هستند؛ زبان مشترکی که تیم قرمز و آبی با آن دربارهی هر گام حرف میزنند.
روز ۱۹ را دست کم نگیرید. تیم قرمز فقط نمیخواهد ثابت کند میشود وارد شد. میخواهد آستانهی دیده شدن را هم پیدا کند: SOC تا کجا کور است و از کجا به بعد بیدار میشود.
بعد از تمرین: جایی که تیم بنفش وارد میشود
در جلسهی بازپخش، دو تیم هر روز جدول را با هم مرور کردند و سه قانون تشخیص تازه نوشتند و تست کردند:
- هشدار برای درخواست تیکت Kerberos با رمزنگاری قدیمی RC4 روی حسابهای سرویس (رویداد 4769، نوع رمزنگاری 0x17).
- هشدار وقتی یک حساب سرویس به سروری وارد میشود که پیش از این هیچوقت به آن وارد نشده بود.
- یک قاعدهی فرایندی: هیچ هشدار ایمیلی بدون بررسی پیوست «کاذب» بسته نشود.
دو اصلاح هم انجام شد: رمز حسابهای سرویس بلند و تصادفی شد، و حسابهای مهم به gMSA منتقل شدند تا ویندوز رمزشان را خودش عوض کند.
نتیجهی این تمرین «ما هک شدیم» نبود. نتیجه این بود: سه جای کور و یک فرایند شکسته پیدا شد و هر چهار مورد پیش از مهاجم واقعی بسته شدند. ارزش تیم قرمز همین است.
خدمات تیم قرمز دقیقاً چه چیزی تحویل میدهد؟
اگر «خدمات تیم قرمز» جستجو کردهاید، احتمالاً میخواهید بدانید در ازای پول چه میگیرید. یک تمرین حرفهای سه بخش دارد.
پیش از شروع: قوانین درگیری
همهچیز در سندی به اسم قوانین درگیری (Rules of Engagement) نوشته میشود:
- هدف کسبوکاری تمرین؛ مثلاً دسترسی به دادهی مالی یا کنترل یک سامانهی حیاتی.
- دامنه: کدام شبکهها، ساختمانها و آدمها در دامنهاند و کدام نیستند.
- ممنوعهها: حملهی از کار انداختن سرویس، دست زدن به دادهی واقعی مشتری، فیشینگ خانوادهی کارمندان.
- پنجرهی زمانی، شمارهی تماس اضطراری و روش توقف فوری.
- نامهی مجوز کتبی با امضای کسی که واقعاً اختیار آن سامانهها را دارد. بدون این نامه، کار تیم قرمز از نظر قانون نفوذ غیرمجاز است.
در پایان: چیزهایی که باید تحویل بگیرید
- گزارش مدیریتی یکتادوصفحهای به زبان ریسک کسبوکار، نه زبان فنی.
- روایت حمله با زمانبندی، مثل جدول بالا.
- نگاشت هر گام به MITRE ATT&CK، تا تیم آبی بداند کجا را تقویت کند.
- فهرست جایهای کور تشخیص و پاسخ، با اولویت.
- جلسهی بازپخش با تیم آبی. اگر فروشندهای فقط PDF تحویل میدهد و جلسه نمیگذارد، نیمی از ارزش کار را از دست دادهاید.
در دنیا چقدر جدی است؟ در اتحادیهی اروپا، قانون DORA از ژانویهی ۲۰۲۵ بانکها و نهادهای مالی مهم را به تست نفوذ مبتنی بر تهدید (TLPT) موظف کرده است. چارچوب TIBER-EU بانک مرکزی اروپا هم در ۲۰۲۵ برای هماهنگی با همین قانون بهروز شد. یعنی رد تیم در صنعت مالی از «کار لوکس» به الزام قانونی رسیده است.
رد تیم هوش مصنوعی (AI Red Teaming): شاخهی تازهای از همین خدمات است. اگر سازمان شما چتبات پشتیبانی یا دستیار هوش مصنوعیای دارد که به دادهی داخلی دسترسی دارد، تیم قرمز بررسی میکند که با پیامهای فریبنده (Prompt Injection) میشود آن را وادار کرد دادهی محرمانه لو بدهد، دستوری بیرون از اختیارش اجرا کند یا پاسخ خطرناک بدهد. مرجعهای اصلی این کار فهرست OWASP Top 10 for LLM Applications و پایگاه MITRE ATLAS است، که همان کار ATT&CK را برای سامانههای هوش مصنوعی میکند.
سازمان شما آمادهی رد تیم هست؟
دیدگاه متخصص: رد تیم پلهی آخر نردبان است. اگر پلههای پایین را نرفته باشید، فقط چیزهایی را میشنوید که خودتان هم میدانستید:
- ۱. اسکن منظم آسیبپذیری و وصلهی ماهانه
- ۲. تست نفوذ و رفع یافتههایش
- ۳. جمع کردن لاگها و دستکم یک نفر که هر روز آنها را نگاه کند
- ۴. تمرین بنفش روی چند تکنیک رایج
- ۵. رد تیم کامل
سازمانی که هنوز لاگ ورود به سرورها را جمع نمیکند، از رد تیم فقط میشنود «هیچ چیزی را ندیدید». این جمله را با یک تست نفوذ ارزانتر هم میشد شنید.
ابزارهای رایج تیم قرمز و تیم آبی
ابزار، تیم قرمز نمیسازد؛ روش و مجوز میسازد. ولی اسم ابزارها را باید شناخت، چون در آگهیهای استخدام و گزارشها مدام تکرار میشوند. فهرست زیر فقط برای آشنایی است؛ کار عملی با آنها را در دورهی ابزارهای تیم قرمز و در محیط مجاز یاد بگیرید.
| شناسایی و اسکن | قرمز: Nmap، Burp Suite. آبی: اسکنر آسیبپذیری، برای پیدا کردن همان ضعفها زودتر از مهاجم. |
| فرمان و کنترل | قرمز: Cobalt Strike، Sliver، Mythic. آبی: پایش ترافیک و EDR، برای پیدا کردن همین ارتباطها. |
| Active Directory | قرمز: BloodHound، برای دیدن مسیرهای رسیدن به دسترسی بالا. آبی: همان BloodHound، برای بستن آن مسیرها پیش از مهاجم. |
| بهرهبرداری | قرمز: Metasploit. آبی: وصله، سختسازی و قانونهای تشخیص. |
| فیشینگ آزمایشی | قرمز: GoPhish. آبی: فیلتر ایمیل و آموزش کارمندان. |
| لاگ و تحلیل | آبی: SIEM مثل Splunk، Elastic یا Wazuh؛ Sysmon و Velociraptor. |
| تمرین بنفش | Atomic Red Team: تستهای کوچک و بیخطر، هر کدام نگاشتشده به یک تکنیک ATT&CK. |
یک نکته دربارهی BloodHound: هم مهاجم و هم مدافع از آن استفاده میکنند، و همین نشان میدهد چرا دو تیم باید ابزارهای هم را بشناسند.
چطور وارد تیم قرمز یا آبی شویم
رد تیم شغل ورودی نیست. کسی که هنوز نمیداند یک شبکهی سازمانی در حالت عادی چطور کار میکند، نمیتواند در آن نامرئی حرکت کند. جای هر شغل امنیتی را در چارت موقعیتهای شغلی شبکه و امنیت ببینید. مسیر واقعبینانه این است:
- ۱. پایه: شبکه (TCP/IP، DNS، مسیریابی)، لینوکس، ویندوز سرور و Active Directory.
- ۲. یک نقش عملیاتی: ادمین شبکه، ادمین سیستم یا تحلیلگر SOC. اینجا یاد میگیرید «عادی» چه شکلی است.
- ۳. تست نفوذ: وب، شبکه و AD در آزمایشگاه شخصی و پلتفرمهای تمرینی قانونی.
- ۴. رد تیم یا تیم آبی پیشرفته: بسته به علاقه.
| پایه | قرمز و آبی: Network+، Security+. |
| میانی | قرمز: OSCP، CPENT، SANS SEC560. آبی: CySA+، SANS SEC450، دورهی کارشناس SOC. |
| پیشرفته | قرمز: CRTP و CRTO (حمله به AD)، OSEP، SANS SEC565. آبی: SANS SEC511، SANS SEC530. |
| بنفش | SANS SEC699، برای هر دو مسیر. |
بیشتر دورههای SANS این جدول در پکیج دورههای SANS هست و ترتیب خواندنشان در نقشهی راه متخصص امنیت سایبری SANS آمده است.
دیدگاه متخصص: بهترین ردتیمرها معمولاً ادمینهای سابقاند. کسی که سالها Group Policy نوشته و حساب سرویس ساخته، میداند کجا معمولاً شلوغ است و کجا کسی نگاه نمیکند. اگر الان ادمین شبکه هستید، از صفر شروع نمیکنید. نیمی از راه را آمدهاید.
از همین امروز یک آزمایشگاه خانگی بسازید: یک دامینکنترلر، دو کلاینت ویندوز و یک ماشین کالی لینوکس روی VMware Workstation یا Proxmox. هر تکنیکی را که یاد میگیرید، یک بار از طرف قرمز اجرا کنید و یک بار از طرف آبی در لاگها پیدایش کنید. این همان تمرین بنفش است، فقط یکنفره.
سؤالات متداول دربارهی تیم قرمز
تیم قرمز چیست و چه کاری میکند؟
فرق تیم قرمز با تیم آبی چیست؟
تیم بنفش چیست و چرا لازم است؟
رد تیم با تست نفوذ چه فرقی دارد؟
تیم قرمز همان هکر کلاه سفید است؟
آیا کار تیم قرمز قانونی است؟
تیم سفید چه نقشی دارد؟
برای ورود به تیم قرمز از کجا شروع کنم؟
جمعبندی: تیم قرمز آینهای است که دفاع را نشان میدهد
تیم قرمز نشان میدهد سازمان در برابر یک مهاجم جدی چقدر بیدار است. تیم آبی هر روز دفاع میکند، تیم بنفش یافتهها را به تشخیص تبدیل میکند و تیم سفید مراقب است تمرین به رخداد واقعی تبدیل نشود. رد تیم جای تست نفوذ را نمیگیرد؛ پلهی بعد از آن است. برای ورود به این شغل هم پیش از ابزارها، شبکه و Active Directory را عمیق یاد بگیرید.
از تعیین دامنه و مجوز تا شبیهسازی مهاجم و نوشتن گزارشی که تیم دفاع بتواند از آن استفاده کند، در دورهی ابزارهای تیم قرمز کار میکنیم؛ ۱۵ ساعت آموزش تئوری و عملی.
